چاپ سنتی و مدرن

چاپ سنتی و مدرن بر روی پارچه پلی استر و مقایسه آن با پارچه های پنبه ای و پنبه-پلی استر

چکیده

پارچه پلی استر یکی از منسوجات بسیار پرمصرف در عرصه پوشاک و منسوجات است. الیاف پلي استر به عنوان الیاف مصنوعي و جایگزین پنبه و نخ طبیعي داراي کاربردهاي فراواني است. این پژوهش جهت مقایسه کیفیت چاپ بر روی پارچه پلی استر، پنبه ای و پنبه – پلی استر انجام شد. جهت چاپ طرح های مورد نظر بر روی پارچه سه جنس متفاوت پارچه، شامل پارچه پنبه ای، پارچه پنبه ای-پلی استر و پارچه صد در صد پلی استر و از دو روش چاپ باتیک و چاپ دیجیتال استفاده شد. در چاپ باتیک نقاشی رو پارچه منتقل و سپس رنگ آمیزی شد و در چاپ دیجیتال طرح های مورد نظر توسط نرم افزار، طراحی و توسط چاپگر روی پارچه منتقل شد. نتایج حاصل نشان داد که چاپ بر روی پارچه پنبه ای بسیار ضعیف وکدر بود و کیفیت چاپ طرح مورد نظر بر روی پارچه پنبه – پلی استر، نسبت به نوع پنبه ای باالتر و از وضوح بیشتری برخوردار است. چاپ بر روی پارچه پلی استر داراي درجه درخشندگي باالیي نسبت به سایر ً نمونه ها بود، رنگدانه ها به طور کامال یکنواخت روي پارچه چاپ شده و هیچ گونه غیریکنواختي در سطح پارچه و در مواضع چاپ شده وجود نداشت. طرح های چاپ شده به روش دیجیتال و باتیک بر روی پارچه های پلی استر کیفیت باالتری نسبت به طرح های چاپ شده بر روی پارچه های پنبه ای و پنبه ای-پلی استر داشت. چاپ دیجیتال بر روی پارچه ها کیفیت باالتری نسبت به چاپ باتیک داشت. این پژوهش نشان داد که می توان طرح های با کیفیت و کاربردی از طریق چاپ های متداول نظیر چاپ دیجیتال و باتیک به صورت موفیقیت آمیزی روی پارچه های پلی استر ایجاد کرد.

مقدمه

الیاف و پارچه پلي استر به عنوان الیاف مصنوعي و جایگزین پنبه و نخ طبیعي و با توجه به خصوصیات بسیار مطلوب نظیر خاصیت ارتجاعی، مقاومت باال در برابر مواد شیمیایی، خشک شدن سریع، فرایندپذیری عالی، استحکام باال، مقاومت سایشی باال، ضدچروک بودن، ثبات ابعادی و نوری بسیار مناسب، یکی از الیاف پلیمری مصنوعی مهم بوده و کاربرد وسیعی در صنعت پوشاک و منسوجات دارند )۹ و۱۰ .)هدایتی، نجمه السادات و همکاران )۱۳۹۰ )در مطالعه ای تحت عنوان طراحی و چاپ پارچه با تلفیق چاپ های سنتی و مدرن، بهترین پارچه را برای روش تلفیقی چاپ، پارچه پلی استر معرفی کردند، زیرا با ارائه تکنیک های مختلف افکت های بسیار زیبایی را می توان در اینوع پارچه ایجاد کرد [۸ .[کمالی مقدم و همکاران )۱۳۹۷ )در مطالعه ای تحت عنوان بررسی تاثیر پذیری قلیایی بر رنگ پذیری نخ پلی استر خود تکسچره به این نتیجه رسیدند که با افزایش زمان فرآیند هیدرولیز قلیایی، درصد کاهش وزن و رنگ پذیری پارچه افزایش می یابد [۷ .[شرف الدین زاده و همکاران )۱۳۹۷ )در مطالعه ای تحت عنوان بررسی رنگرزی کاالی پلی استر آماده سازی شده با سنتز در محل نانو اکسید روی، نشان دادند که روش آماده سازی با نانو ذرات فتوکالیست در محیط قلیایی باعث بهبود رنگ پذیری و ثبات خواص آن خواهد شد و از صرفه جویی اقتصادی نیز برخوردار است [۶ .[ زارع، ابوالفضل، سارانی محسن )۱۳۹۷ )مطالعاتی تحت عنوان بررسی خود تمیز شوندگی پارچه های پلی استر انجام دادند، نتایج نشان داد که پارچه های تکمیل شده با نانو ذرات دی اکسید تیتانیوم دارای استحکام باالتر، افزایش آبدوستی و کاهش میزان سختی خمشی و خود تمیز شوندگی بیشتری هستند [۵ .[پورسیوندی، فرناز و همکاران )۱۳۹۷) در مطالعه ای تحت عنوان چاپ رنگدانه لومینسانس روی پارچه پلی استر و پارچه پنبه ای، خمیرهای چاپ بر روی پارچه های پلی استر و پنبه ای را تست کردند [۱ .[درویشی، سحر و هاشمی نژاد، شیوا )۱۳۹۷ )در مطالعه ای تحت عنوان رنگرزی بدون کریر در پارچه پلی استر سونو هیدرولیز شده با رنگزای طبیعی، سونو هیدرولیز را بعنوان روش اصالحی برای بهبود رنگ پذیری پلی استر بکار گرفتند و نتیجه گرفتند که در عملیات رنگرزی پلی استر با رنگزای طبیعی زرد چوبه امکان حذف کریر وجود دارد [۴ .[هدف از انجام این مطالعه، طراحی و بررسی امکان چاپ دیجیتال و باتیک بر روی پارچه های پلی استر و مقایسه کیفیت چاپ نسبت به پارچه های پنبه ای و پنبه ای پلی استر بود.

تجربیات

۱ -انتخاب پارچه

جهت چاپ طرح های مورد نظر بر روی پارچه سه جنس متفاوت پارچه، شامل پارچه پنبه ای، پارچه پنبه ای-پلی استر و پارچه صدر در صد پلی استر و از دو روش چاپ باتیک و چاپ دیجیتال استفاده شد. در چاپ باتیک نقاشی رو پارچه منتقل و سپس رنگ آمیزی شد و در چاپ دیجیتال طرح های مورد نظر توسط نرم افزار طراحی و توسط چاپگر روی پارچه منتقل شد.

شکل۱ -شماتیک چاپ دیجیتال

۲ -چاپ دیجیتال

در شکل ۱ شماتیک مراحل انجام چاپ دیجیتال ارائه شده است. بطور کلی چاپ دیجیتال یک روش تبدیل تصاویر دیجیتال به سطوح چاپی است . در چاپ دیجیتال دستگاه بصورت هوشمند طرح را از فایل های سیستم دریافت ً و سپس بصورت کامال ً شفاف چاپ میزند. چاپ دیجیتال معموال شامل چاپ حرفه ای در تعداد پائین توسط نشر رومیزی و دیگر منابع دیجیتال است که توسط چاپگرهای لیزری و چاپگرهای الرج فرمت و یا جوهرافشان حرفه ای انجام می شود. چاپ دیجیتال دارای هزینه بیشتری برای چاپ هر صفحه در ً مقایسه با روش های سنتی مثل افست می باشد، ولی این قیمت باالتر معموال با صرفه جویی در هزینه های دیگری چون تهیه پلیت های چاپ جبران می شود. چاپ دیجیتال امکان چاپ سریع پس از تقاضا در شمار کم را فراهم آورده و امکان تغییر طرح و محتویات آن در هر برگ چاپی را دارد. چاپ دیجیتال به لحاظ صرفه جویی در نیروی انسانی و توان رو به گسترش ماشین های چاپ دیجیتال در باال بردن کیفیت چاپ، پایین آمدن هزینه تمام شده چاپ هر برگ چاپی و باال رفتن شمار در چاپ دیجیتال در حال رقابت با چاپ افست و حتی پیشی گرفتن از آن است. در این پژوهش جهت چاپ طرح های دیجیتالی بر روی پارچه از دستگاه چاپ دیجیتال جوهر افشان استفاده شد. در چاپ دیجیتال جوهر افشان طرح مورد نظر مستقیم از روی کامپیوتر به روی سطح چاپی آورده می شود و همچنین این نوع چاپگر محدودیت ها را در زمینه سرعت وهزینه تولید از بین برده است. ۳ -نقاشی و چاپ باتیک در شکل۲ شماتیک مراحل انجام کار چاپ باتیک ارائه شده است. ۴ -چاپ بر روی پارچه پنبه ای چاپ بر روی پارچه پنبه ای بصورت دیجیتال و از دستگاه جوهر افشان استفاده شد. طرح مورد نظر در سیستم طراحی شد و سپس دستور چاپ به پرینتر داده شد. در شکل۳ طرح چاپ شده بر روی پارچه پنبه ای نشان داده شده است.

شکل۲ -شماتیک مراحل انجام کار چاپ باتیک

۵ -چاپ بر روی پارچه پنبه-پلی استر

ژچاپ بر روی پارچه پنبه ای-پلی استر با استفاده از فایل دیجیتال روی سیستم و از دستگاه پرینت جوهر افشان استفاده شد. طرح مورد نظر در سیستم طراحی شد و سپس دستور چاپ به پرینتر داده شد. در شکل ۴ پارچه خام پنبه ای-پلی استر و طرح چاپ شده بر روی پارچه پنبه ای-پلی استر نشان داده شده است.

۶ -چاپ بر روی پارچه پلی استر

برای چاپ بر روی پارچه پلی استر از دو سیستم چاپ نقاشی باتیک و چاپ دیجیتال استفاده شد. در روش دیجیتال با استفاده از فایل دیجیتال روی سیستم و از دستگاه پرینتر دیجیتال جوهر افشان استفاده شد. طرح مورد نظر در سیستم طراحی شد و سپس دستور چاپ به داده شد. در شکل ۷ و ۸ نمونه چاپ دیجیتال و باتیک بر روی پارچه پلی استر نشان داده شده است. در چاپ باتیک روی پارچه پلی استر ابتدا چهار چوب یا قابی از جنس چوب تهیه شد، سپس پارچه پلی استر، روی این چهار چوب طوری ثابت شد که پارچه شبیه به یک ً ورق کاغذ بنظر آید وکامال صاف قرار گرفت. بعد از انجام این مراحل طرح مورد نظر را از پشت به پارچه پلی استر چسبانده شد، سپس از روی پارچه پلی استر با دور گیر طرح مورد نظر را بر روی پارچه منتقل شد. زمانی که تمام طرح روی پارچه انتقال ً یافت دو ساعت صبر کرده تا طرح کامال خشک شود وسپس رنگ های مورد نظر را انتخاب کرده بصورت آب رنگ بر روی طرح پارچه، نقاشی کردیم.

۷ -عملیات تکمیل مقدماتي چاپ بر روی پارچه

بالفاصله بعد از چاپ نمي توان تصاویر چاپ شده روی پارچه ها را ارزیابی کرد و باید نمونه ها در استنثر خشک تا رنگ ها تثبیت شود، در نتیجه رنگ طرح چاپ شده نمایان تر شده و رنگ آن تغییر مي کند. بنابراین رنگ های استفاده شده روي پارچه های مورد آزمایش، بعد از عملیات تثبیت، واقعی مي شود، چون رنگ پخته تر شده و بر روی پارچه تثبیت می شود و پارچه خشک شده و شفاف تر مي شود.

نتایج و بحث

چاپ بر روی پارچه پنبه ای بسیار ضعیف وکدر بود، به نحوی که بنظر می رسد، نازل چاپ به درستی تمام سطوح پارچه را چاپ نزده است و قسمت هایی از طرح ً مورد آزمایش اصال ً چاپ نشده و یا خطوط دستگاه چاپ بر روی پارچه کامال بصورت شفاف دیده می شود. نمونه طرح های چاپ شده بر روی این نوع پارچه در نگاه اول کم رنگ و با جذابیت کم ظاهر شده و این نوع پارچه نمی تواند

 

رضایت خاطر مصرف کننده و مخاطب را داشته باشد. در چاپ بر روی پارچه پنبه و پلی استر، طرح چاپی مورد آزمایش کیفیت باالتری نسبت به نوع پنبه ای دارد و از وضوح بیشتری برخوردار است. اما باز هم تعدادی خطوط الیاف در طرح های چاپی دیده می شود. رنگدانه ها در سطح پارچه در بعضی نقاط پررنگ تر و در بعضی نقاط کم رنگ تر و بصورت غیریکنواخت دیده می شود و باعث پایین آوردن کیفیت چاپ بر روی پارچه پنبه-پلی استر می شود. در چاپ بر روی این نوع پارچه از آنجایی که پلی استر لیف مصنوعی می باشد و هیچ گونه ناخالصی در آن وجود ندارد، غیر یکنواختی عملیات نسبت به پارچه تمام پنبه ای کمتر می باشد. نمونه چاپ بر روی پارچه پلی استر داراي درجه درخشندگي باالیي نسبت به سایر ً نمونه ها مي باشد رنگدانه به طور کامال یکنواخت روي پارچه چاپ شده است و هیچ گونه غیریکنواختي در سطح پارچه و در مواضع چاپ شده وجود ندارد. ظاهر پارچه بسیار زیباست. زیر دست آن )لمس( نرم تر از حاالت قبل است و پارچه از شفافیت بسیار باالیي برخوردار است. خمیر چاپ به طور یکسان در تمام سطح پارچه پخش شده است و هیچ گونه غیر یکنواختی رنگ روي سطح پارچه وجود ندارد. در یک مقایسه کلي بین پارچه های مختلف در این آزمایش، طرح و چاپ پارچه پلی استر از جال، جذابیت و شفافیت بیشتري برخوردار بود، مواضع چاپ شده داراي خطوط مرزي مشخصي مي باشند، هیچ گونه غیریکنواختي در نواحي چاپ شده وجود نداشت، زیر دست پارچه )نرمی لمس( بسیار بهبود پیدا کرده ً است، ظاهر پارچه بسیار زیبا بود. در این نوع چاپ، الیاف پارچه کامال مصنوعی بوده و این الیاف مقاومت فوق العاده ای در برابر چروک شدن، حتی زمانی که خیس هستند، دارند. در چاپ بر روی این نوع پارچه طرح چاپی مورد آزمایش از کیفیت باال و شفافیت خاصی برخوردار شد و هیچ گونه خطایی در نازل چاپی بر روی این نوع الیاف وجود نداشت. شکل ۶ و ۷ چاپ دیجیتال روی پارچه پلی استر را نشان می دهد. در چاپ باتیک بر روی پارچه پلی استر کیفت چاپ نسبت به دو نوع پارچه دیگر بسیار بهتر بوده و مانند پارچه پنبه ای کیفت چاپ پایین نیست و مانند پارچه پنبه-پلی استر، خطوط الیاف در چاپ نمی ماند. چاپ باتیک بر روی پارچه پلی استر دارای وضوح، شفافیت و کیفیت باالست و می توان از آن برای طراحی انواع طرح ها استفاده کرد. شکل ۸ چاپ باتیک روی پارچه پلی استر را نشان می دهد.

نتیجه گیری

طراحی و تلفیق تصاویر از چهره، پیکره انسان و اشیاء صنعتی می تواند با چاپ دیجیتال و نقاشی باتیک، بر روی پارچه پلی استر تاثیر گذارتر جلوه کند و چشم اندازهای متفاوتی از یک تصویر را به بیننده و مصرف کننده ارائه دهد. در این بررسی مشخص شد که پارچه صد درصد پلی استر بین پارچه ها جهت چاپ طرح های دیجیتالی و باتیک مناسب تر می باشد. انجام چاپ با کیفیت مناسب بر روی پارچه پنبه-پلی استر امکان پذیر نیست و در چاپ پارچه پنبه ای به خاطر درصد جزء پنبه ای آن طرح های چاپی صورت مات و کدر مشاهده می شود. در طی نمونه های صورت گرفته چاپ بر روی پارچه صد در صد پلی استر جایگاه خوبی را در طرح های ایجاد شده دارد.

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

برچسب‌ها:, , , , , , ,